Работното место треба да биде средина во која работникот ќе може професионално да се развива, да работи без страв и да го зачува своето достоинство. За жал, во пракса сè почесто се среќава појавата на мобинг – систематско психичко вознемирување кое остава сериозни последици врз здравјето, самодовербата и егзистенцијата на работникот.
Иако многумина чувствуваат дека „нешто не е во ред“, често не знаат дали станува збор за мобинг, кои однесувања се забранети и што точно можат да направат. Овој водич има за цел јасно и практично да ви објасни што е мобинг и како да се заштитите.
Што претставува мобинг?
Мобинг е секое повторливо и систематско психичко вознемирување на работникот на работното место, кое има за цел или резултат повреда на неговото достоинство, углед, интегритет и здравје.
Клучно е да се нагласи дека мобингот не е изолиран конфликт или еднократна расправија, туку континуирано однесување кое трае подолг временски период.
Кои лица можат да вршат мобинг?
Мобинг може да биде извршен од страна на работодавачот, претпоставеното лице, но и од колеги – индивидуално или групно.
Во пракса се разликува вертикален мобинг (од претпоставен кон вработен), хоризонтален мобинг (меѓу колеги) и обратен мобинг (од вработени кон претпоставен).
Најчести форми на мобинг
Мобингот може да се манифестира преку различни форми, како што се постојано омаловажување, навреди, игнорирање, закани, неоправдано префрлање вина или изолација од работната средина.
Чести се и ситуации каде на работникот му се одземаат работни задачи, му се доделуваат понижувачки обврски или нереални рокови со цел да се дискредитира.
Како да препознаете дека сте жртва на мобинг?
Доколку чувствувате постојан страв, анксиозност, губење на самодовербата или здравствени проблеми поврзани со работата, можно е да сте изложени на мобинг.
Особено алармантно е кога ваквите состојби траат подолг период и се директно поврзани со однесувањето на одредени лица на работното место.
Дали мобингот е забранет со закон?
Да. Македонското законодавство го забранува мобингот и го обврзува работодавачот да обезбеди безбедна и достоинствена работна средина.
Работодавачот е должен да преземе мерки за спречување и заштита од мобинг, а неговото непостапување претставува повреда на работните права.
Кои докази се важни во случај на мобинг?
Во постапка за мобинг, од особена важност се писмени докази, електронска комуникација, сведочења од колеги и медицинска документација.
Затоа е важно навремено да се документира секое однесување кое укажува на мобинг.
Како може работникот да се заштити?
Првиот чекор е писмено известување до работодавачот и барање за преземање мерки. Доколку тоа не даде резултат, работникот има право да се обрати до Државниот инспекторат за труд.
Покрај тоа, можна е и судска постапка за заштита од мобинг и надомест на штета.
Мобингот не е „дел од работната култура“ и не смее да се толерира. Секој работник има право на достоинствен третман и безбедна работна средина.
Доколку препознавате елементи на мобинг, навремената реакција и правна поддршка се клучни за ефикасна заштита на вашите права.
